Ruh sağlığı, genel vücut sağlığının ayrılmaz bir parçasıdır. Ancak pek çok kişi, zihinsel veya duygusal bir zorluk yaşadığında hastanelerin randevu sistemlerinde hangi bölümü seçmesi gerektiği konusunda kafa karışıklığı yaşamaktadır. Özellikle "Psikiyatri randevusu hangi bölüm?" veya "Psikolog randevusu nasıl alınır?" soruları, arama motorlarında en sık karşılaşılan sorgular arasındadır.
İÇİNDEKİLER

Bu kapsamlı rehberde; psikiyatri randevusu almak için seçmeniz gereken doğru tıbbi birimi, randevu alma süreçlerini, psikiyatrist ve psikolog arasındaki farkları ve ilk muayeneye dair bilmeniz gereken tüm detayları bulacaksınız.
Hızlı Cevap : Psikiyatri randevusu almak için hastanelerin randevu sistemlerinde (MHRS, e-Nabız veya hastane santralleri) "Ruh Sağlığı ve Hastalıkları" bölümünü seçmeniz gerekmektedir. Eğer 18 yaşından küçükseniz veya çocuğunuz için randevu alıyorsanız "Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları" bölümünü tercih etmelisiniz.
1. Psikiyatri Nedir ve Randevu Sistemindeki Adı Neden Farklıdır?
Halk arasında yaygın olarak "Psikiyatri" olarak bilinen tıp dalı, resmi sağlık sistemlerinde ve randevu ekranlarında genellikle "Ruh Sağlığı ve Hastalıkları" olarak geçer. Bu durum bazen hastaların yanlış bölüm aramasına veya randevu bulamamasına neden olabilir.
Psikiyatri; duygu, düşünce, davranış ve algılayışta ortaya çıkan bozuklukların tanısı, tedavisi ve önlenmesi ile ilgilenen ana tıp dalıdır. Bu bölüm, beyin kimyasıyla ilgili biyolojik süreçlerden, travmatik yaşam olaylarına kadar geniş bir yelpazeyi kapsar.
Randevu Alırken Karşılaşacağınız Terimler
Merkezi Hekim Randevu Sistemi (MHRS) veya online randevu platformlarında şu terimlere dikkat etmelisiniz:
- Yetişkinler için: Ruh Sağlığı ve Hastalıkları
- Çocuklar için: Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları
- Bağımlılık tedavisi için: AMATEM (Alkol ve Madde Bağımlılığı Tedavi Merkezi) - Genellikle Ruh Sağlığı altında özelleşmiş bir birimdir.
2. Psikiyatri (Ruh Sağlığı) Bölümü Hangi Hastalıklara Bakar?
Doğru bölüme randevu aldığınızdan emin olmak için, şikayetlerinizin bu bölümün uzmanlık alanına girip girmediğini bilmek önemlidir. Psikiyatri bölümü sadece "ağır" ruhsal sorunlarla ilgilenmez; günlük yaşam kalitesini düşüren stres ve kaygı durumları da bu bölümün konusudur.
Psikiyatri bölümünün ilgilendiği başlıca durumlar şunlardır:
- Depresyon (Majör Depresif Bozukluk): Sürekli üzüntü, ilgi kaybı, enerji düşüklüğü ve umutsuzluk hali.
- Anksiyete (Kaygı) Bozuklukları: Yaygın anksiyete, panik atak ve sosyal fobi.
- Bipolar Bozukluk (İki Uçlu Duygudurum Bozukluğu): Kişinin ruh halinin aşırı taşkınlık (mani) ve çöküş (depresyon) arasında gidip gelmesi.
- Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB): Takıntılı düşünceler ve bu düşünceleri rahatlatmak için yapılan tekrarlayıcı davranışlar.
- Şizofreni ve Diğer Psikotik Bozukluklar: Gerçeklik algısının bozulması, halüsinasyonlar ve sanrılar.
- Yeme Bozuklukları: Anoreksiya nervoza, bulimiya nervoza ve tıkınırcasına yeme bozukluğu.
- Uyku Bozuklukları: Kronik uykusuzluk (insomnia) veya aşırı uyuma.
- Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB): (Yetişkinlerde de görülebilir).
- Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB): Ağır travmatik olaylardan sonra gelişen ruhsal sorunlar.
3. Kritik Ayrım: Psikolog mu, Psikiyatrist mi?
Kullanıcıların en sık yaptığı hata, terapi ihtiyacı için doğrudan "Psikolog" randevusu aramaktır. Ancak devlet hastaneleri ve çoğu sağlık kuruluşunda sistem şu şekilde işler: Önce Hekim (Psikiyatrist) Görür.
Bu iki meslek grubu arasındaki farkı anlamak, doğru randevuyu almanızı sağlar:
| Özellik | Psikiyatrist (Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı) | Psikolog / Klinik Psikolog |
| Eğitim | Tıp Fakültesi mezunudur (Tıp Doktorudur). | Fen-Edebiyat Fakültesi Psikoloji mezunudur. |
| Yetki | Teşhis koyar, ilaç yazar, tedavi planlar. | Terapi uygular, test yapar (ilaç yazamaz). |
| Randevu | Doğrudan randevu alınabilir. | Genellikle önce psikiyatrist sevk eder. |
| Tedavi Yöntemi | İlaç tedavisi (Farmakoterapi) + Terapi. | Konuşma terapisi (Psikoterapi). |
Önemli İpucu: Devlet hastanelerinde psikolog ile görüşmek istiyorsanız, öncelikle "Ruh Sağlığı ve Hastalıkları" (Psikiyatri) bölümünden randevu alıp bir doktora muayene olmanız gerekir. Doktor uygun görürse sizi hastane bünyesindeki psikologa sevk edecektir.
4. Adım Adım Psikiyatri Randevusu Nasıl Alınır?
Türkiye'deki sağlık sistemi üzerinden örnek vererek, randevu sürecini adım adım inceleyelim. Bu adımlar genel olarak özel hastanelerin online sistemleri için de benzerlik gösterir.
A. MHRS (Merkezi Hekim Randevu Sistemi) Üzerinden
- Giriş: MHRS mobil uygulamasına veya web sitesine T.C. kimlik numaranız ve şifrenizle giriş yapın.
- Randevu Al: "Hastane Randevusu Al" butonuna tıklayın.
- Klinik Seçimi: "Klinik" kısmına gelin ve arama çubuğuna "Ruh Sağlığı ve Hastalıkları" yazın.
- Konum Seçimi: Size yakın olan İl ve İlçe seçimlerini yapın.
- Hekim Seçimi: Listelenen doktorlardan uygun saati olanı seçerek randevunuzu onaylayın.
B. Alo 182 Hattı Üzerinden
İnternet kullanmak istemiyorsanız, 182'yi arayarak operatöre "Psikiyatri bölümüne randevu almak istiyorum" dediğinizde, operatör sizi en yakın hastanenin Ruh Sağlığı ve Hastalıkları polikliniğine yönlendirecektir.
C. Yeşil Liste (Yeşil Alan) Nedir?
Bazı yan dallar (örneğin bazı spesifik psikoterapi birimleri veya ileri düzey bağımlılık merkezleri) doğrudan randevuya kapalı olabilir ve "Yeşil Liste" kapsamında değerlendirilebilir. Bu, o bölüme randevu alabilmek için önce ana dal uzmanının (Genel Psikiyatri) sizi görüp sisteme "uygundur" onayı vermesi gerektiği anlamına gelir.
5. Çocuklar İçin Randevu: Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi
Eğer randevu alacağınız kişi 18 yaşından küçükse, yetişkin "Ruh Sağlığı ve Hastalıkları" bölümünden randevu almamalısınız.
Çocukların ruhsal gelişimi, yetişkinlerden tamamen farklı bir uzmanlık alanıdır. Bu nedenle randevu ekranında mutlaka "Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları" bölümünü seçmeniz gerekir.
Çocuk Psikiyatrisinin İlgilendiği Konular:
- Otizm Spektrum Bozuklukları
- Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite (DEHB)
- Öğrenme Güçlükleri (Disleksi vb.)
- Okul Reddi ve Sınav Kaygısı
- Davranış Bozuklukları
- Tırnak Yeme, Alt Islatma
6. İlk Psikiyatri Randevusuna Giderken Nelere Dikkat Etmelisiniz?
Randevunuzu aldınız. Peki, muayene odasına girdiğinizde sizi ne bekliyor? İlk görüşme genellikle tanıma ve teşhis odaklıdır. Süreci verimli geçirmek için şu hazırlıkları yapabilirsiniz:
- Şikayetlerinizi Not Edin: Doktora anlatmak istediklerinizi unutmamak için kısa maddeler halinde yazın. (Örn: "Son 2 haftadır uyuyamıyorum", "Kalbimde sebepsiz çarpıntı oluyor").
- Kullandığınız İlaçlar: Başka hastalıklar için kullandığınız ilaçların listesini yanınızda bulundurun. İlaç etkileşimleri psikiyatride çok önemlidir.
- Dürüstlük: Psikiyatristiniz sizi yargılamaz. Madde kullanımı, intihar düşünceleri veya utandığınız takıntılarınızı açıkça paylaşmak, doğru teşhis için hayatidir.
- Süre Kısıtı: Devlet hastanelerinde muayene süreleri kısıtlı olabilir. Bu nedenle en önemli sorununuzu en başta anlatmaya odaklanın.
7. Tedavi Süreci: İlaç mı, Terapi mi?
Psikiyatri bölümüne başvurduğunuzda tedavi süreci kişiye özel planlanır.
- İlaç Tedavisi (Farmakoterapi): Beyindeki nörotransmitterlerin (serotonin, dopamin vb.) dengesini düzenlemek için antidepresanlar, anksiyolitikler veya duygudurum dengeleyiciler reçete edilebilir. İlaçların etkisi genellikle 2-3 hafta sonra başlar. Doktorunuzun onayı olmadan ilacı bırakmamak hayati önem taşır.
- Psikoterapi: Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) gibi yöntemlerle düşünce kalıplarının değiştirilmesi hedeflenir. Doktorunuz sizi terapiye yönlendirebilir veya kendisi uygulayabilir.
8. Sıkça Sorulan Sorular (SSS) - Özet Bilgiler
Aşağıdaki bölüm, kullanıcıların en hızlı yanıt aradığı soruları içerir ve konuyu özetler.
Soru: Sinir hastalıkları için hangi bölüme gidilir?
Cevap: Eğer sorununuz inme, epilepsi, el titremesi gibi fiziksel sinir sistemi sorunlarıysa Nöroloji bölümüne; stres, depresyon, sinirlilik hali gibi ruhsal kökenli ise Ruh Sağlığı ve Hastalıkları (Psikiyatri) bölümüne gitmelisiniz.
Soru: Psikolog randevusu devlet hastanesinden nasıl alınır?
Cevap: Doğrudan psikolog randevusu genellikle açık değildir. Önce MHRS üzerinden Ruh Sağlığı ve Hastalıkları bölümünden randevu alıp doktora muayene olmalısınız. Doktor uygun görürse sizi hastane psikoloğuna sevk eder.
Soru: Antidepresan yazdırmak için hangi bölüme gidilir?
Cevap: Antidepresan ve diğer psikiyatrik ilaçları reçete etme yetkisi Psikiyatri (Ruh Sağlığı ve Hastalıkları) doktorlarındadır. Aile hekimleri de raporlu ilaçlarınızı yenileyebilir veya bazı durumlarda başlangıç tedavisi düzenleyebilir.
Soru: 18 yaş altı için psikiyatri randevusu nasıl alınır?
Cevap: Ebeveynler, çocukları adına kendi e-Nabız/MHRS hesapları üzerinden "Bağlı Kişiler" sekmesini kullanarak veya doğrudan çocuğun kimlik bilgileriyle Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı bölümünden randevu alabilirler.
9. Ruh Sağlığınızı İhmal Etmeyin
"Psikiyatri randevusu hangi bölüm" sorusu, iyileşme yolculuğunun ilk adımıdır. Zihinsel sağlık sorunları, tıpkı diyabet veya hipertansiyon gibi tıbbi bir durumdur ve tedavi edilebilir. Randevu sistemlerinde "Ruh Sağlığı ve Hastalıkları" seçeneğini kullanarak uzman bir hekime başvurmaktan çekinmeyin.
Unutmayın, yardım istemek bir zayıflık değil, kendinize verdiğiniz değerin bir göstergesidir. Erken teşhis ve doğru tedavi ile yaşam kalitenizi tekrar yükseltebilirsiniz.